< Artikelen

De meest doorslaggevende veldslagen van de WO2

De meest doorslaggevende veldslagen van de WO2

De Tweede wereldoorlog was een race naar de overwinning tussen de geallieerden en de Asmogendheden. Een race die werd gemeten aan de hand van veldslagen die zich op de meeste uiteenlopende plekken voltrokken, van platgebombardeerde stedelijke wildernissen tot verschroeide woestijnvlakten. Inmiddels staan enkele van deze krachtmetingen bekend als de meest doorslaggevende keerpunten van de oorlog.

De Slag om Stalingrad

“Dit is geen hel. Het is tien keer erger als de hel.” Dit zijn de woorden van Vasily Chuikov, een Sovjetofficier die hiermee de verschrikkingen van Stalingrad samenvatte. De plek veranderde tussen augustus 1942 en februari 1943 in een uitgestrekte doodszone. Voor Adolf Hitler was de stad een propagandamiddel, omdat het de naam van zijn aartsrivaal droeg, Sovjetleider, Joseph Stalin. De stad werd op vluchtige en brute wijze tot smeulende as verpulverd door de Duitse luchtaanvallen.

Hierop volgende een uitputtingsslag waarin de vijandelijke soldaten vochten van straat tot straat, van huis tot huis, en van kamer tot kamer. Belangrijke landpunten werden op dezelfde dag overwonnen en teruggewonnen, troepen vreesden op iedere moment in het vizier van de sluipschutters te verschijnen en er werd tot in het rioleringssysteem gevochten. Uiteindelijk lanceerden de Sovjets een nietsontziende tegenaanval, bekend als operatie Uranus, waarin de Asmogendheden omringd werden in de stad tot ze geen weg meer uit konden en van alle kanten werden aangevallen door het Rode Leger en de strenge Russische winter.

De uiteindelijke overgave betekende een rampzalige nederlaag voor de nazi’s. De opmars in oostelijke richting werd stilgelegd en het had een psychologische uitwerking op Adolf Hitler: “de god van oorlog is overgelopen naar de overkant”.

De Slag om Engeland

De Slag om Engeland, die plaatsvond tussen juli 1940 en oktober 1940, kreeg zijn naam nog voordat hij plaatsvond. Hij werd gekroond in een toespraak van Winston Churchill waarin de Britse premier waarschuwde dat falen zou betekenen dat de beschaafde wereld “in de afgrond van een nieuwe donkere epoche [zou] wegzinken”. Op dat moment was Frankrijk ten val gekomen, keek de Amerikaanse president, Frankin D. Roosevelt nog vanaf de kant toe en werd het VK beschouwd als het enige bolsterwerk tegen Hitler ’s overheersing van Europa.

Churchill wist dat het overheersen van het luchtruim van essentieel belang was voor Hitler ‘s ambitie om het VK binnen te vallen. Het was aan de piloten van de Britse Koninklijke Militaire Luchtmacht (RAF) en de iconische vliegtuigen zoals de Hawkers Hurricane en Submarine Spitfire, om dit te voorkomen. En dat deden ze. Met de hulp van vele niet-Britse piloten, waaronder Poolse squadrons, van wie de “onovertroffen heldhaftigheid” werd geprezen door de opperbevelhebber van de RAF.

Een andere oorlogsheld is Wing Commander, James Brindley Nicolson. Hij bleef doorvliegen in een brandende cockpit, ondanks zijn verwondingen aan voet en oog na de inval van 4 granaten, en slaagde erin een vijandelijk vliegtuig neer te halen voordat hij zichzelf toe stond uit het getroffen vliegtuig te springen. Voor deze ongelooflijk heldhaftige daad ontving Nicolson een zogeheten Victoria Cross, een medaille die verder nooit is ontvangen door een RAF-piloot van dezelfde rang.

De Slag om Koersk

Deze wordt over het algemeen overschaduwd door de gruwelen van Stalingrad, maar het was eenzelfde soort titanenstrijd tussen de troepen van Hitler en Stalin. Het vond plaats in de zomer van 1943, in de nasleep van de Duitse nederlaag in Stalingrad. De nazi’s probeerden terrein terug te winnen door de Sovjet-frontlinie aan te vallen in de Russische stad, Koersk. De frontlinie vormde een uitstulping, een zogeheten saillant, in het door Duitsland bezette gebied en ze bedachten dit af te snijden met een dubbele aanval vanuit het noorden en het zuiden.

Maar de zaken verliepen niet zoals gepland, de Sovjets konden de aanval voorkomen door middel van tanks en mijnen. De saillant was een behoorlijk voor de hand liggend doelwit en de nazi’s werden op dodelijke wijze opgehouden zodat de troepen van Joseph Stalin genoeg tijd hadden om zich voor te bereiden. Deze schermutseling zou beroemd worden door de waanzinnige gevechten tussen tanks. De Slag om Prokhorovka, in de zuidelijke regio van de Slag om Koersk, wordt vaak bestempeld als de grootste slag met tanks in de geschiedenis. De overwinning in Koersk en de eerdere overwinning in Stalingrad bevestigden de overheersing van de Sovjets en Stalin aan het Oostfront, versus Hitler

De Tweede Slag bij El Alamein

Gedurende het merendeel van 1942 vonden er twee veldslagen bij El Alamein in Noord-Afrika plaats. De eerste eindigde in een tijdelijke impasse tussen de Asmogendheden en de geallieerden in Egypte, met enorm belangrijk grondgebied op het spel, waaronder olievelden en het Suezkanaal. Het vormde het toneel voor een confrontatie tussen twee van de meest bekende persoonlijkheden van WO2. De geallieerden hadden Bernard Law, oftewel “Monty” en de Asmogendheden zijn aartsrivaal, Erwin Rommel, oftewel “De Woestijnvos”.

De geallieerden hadden de voorsprong – Monty had meer manschappen, tanks en gepantserde wagens ter beschikking. Rommel, een gerenommeerd militair genie, verkeerde in slechte gezondheid en was afwezig tijdens het begin van de Tweede Slag bij El Alamein. Zijn vervanger stierf aan een hartaanval aan de frontlinie. Na veel hevige en bloederige veldslagen, zegevierder Montgomery en keerde het tij in de woestijnoorlog. Het was een moment dat onsterfelijk werd gemaakt door de woorden van Winston Churchill: “dit is niet het einde. Dit is niet eens het begin van het einde. Maar het is wellicht het einde van het begin”

De Slag bij Midway

In juni 1942, zes maanden nadat de Verenigde Staten onderdeel werden van de oorlog na de gruwelijke aanval op Pearl Harbor, nam president Roosevelt op nietsontziende wijze wraak op Japan door middel van de Slag bij Midway. Nogal ironisch omdat de Japanners probeerden het succes van Pearl Harbor na te bootsten door opnieuw een plotselinge aanval uit te voeren, ditmaal op de Amerikaanse basis op Midway, een eiland in de Stille Oceaan.

De Amerikanen wisten na het kraken van de Japanse communicatiecodes precies wat hen te wachten stond en dat Midway op het spel stond. Hun uitzonderlijke verdediging overrompelde de tegenstanders dusdanig dat het resulteerde in een vernietigende nederlaag en Japan vier vliegdekschepen, honderden gevechtsvliegtuigen en duizenden matrozen en piloten verloor. De Amerikaanse verliezen vielen in het niets vergeleken met die van Japan. Deze overwinning zorgde ervoor dat Japan afzag van haar ambities om het strijdgebied rondom de Stille Oceaan te bestieren. En dat is waarom historici het bestempelen als een van de grootste zeeslagen in de geschiedenis.