< Artikelen

British Isles

Niet alleen mensen uit andere landen vinden het verwarrend, ook veel Britten zijn weleens in de war over de verschillen tussen alle benamingen voor de eilanden. Kunnen ‘Verenigd Koninkrijk’ en ‘Groot-Brittannië’ door elkaar gebruikt worden (hint: nee) en wat zijn nou eigenlijk precies de ‘Britse Eilanden’?

Groot-Brittannië

Groot-Brittannië is absoluut niet zomaar een andere benaming voor het Verenigd Koninkrijk, zelfs al zullen veel mensen ze door elkaar blijven gebruiken zolang de eilanden blijven bestaan. Groot-Brittannië is niet eens een land. De benaming verwijst simpelweg naar de grote landmassa die bestaat uit de afzonderlijke landen Schotland, Engeland en Wales, inclusief de daartoe horende eilanden, zoals Wight en Anglesey. Groot-Brittannië omvat belangrijk genoeg geen enkel deel van het eiland Ierland. Daarom was de term ’Team GB’ bij de Olympische Spelen controversieel, en wilden sommigen dat de naam werd veranderd in ’Team UK’, omdat er ook sporters uit Noord-Ierland bij zaten. Het woord ’Brittannië’ is ontleend aan het oude woord ‘Britannia’, dat weer afstamt van Griekse geschriften over de ’Pretani’ – wat verwijst naar de oude bewoners van het eiland. En de term ’Anglo’, die nu refereert aan alles wat Engels is? Die stamt af van de Angelen, een Germaans volk dat zich vestigde in wat nu Groot-Brittannië heet, nadat de Romeinen vertrokken waren.

Verenigd Koninkrijk

De naam Verenigd Koninkrijk verwijst naar de soevereine staat die bestaat uit Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland. Geografisch gezien is het de landmassa die bekendstaat als Groot-Brittannië, samen met het noordoostelijke deel van het eiland Ierland. De laatste grote verandering in de samenstelling van het Verenigd Koninkrijk dateert van vroeg in de jaren ’20 van de 20e eeuw, toen een groot deel van het eiland zich afscheidde als de Ierse Vrijstaat, die uiteindelijk de Republiek Ierland werd. Voor sommigen over de hele wereld (en tot ergernis van velen in Wales, Schotland en Noord-Ierland), is Engeland lang synoniem geweest met het Verenigd Koninkrijk als geheel. Dat komt waarschijnlijk doordat Engeland het grootste land in het Verenigd Koninkrijk is, en de hoofdstad, Londen, ook de hoofdstad is van het Verenigd Koninkrijk als geheel.

De Britse Eilanden

Om het nog ingewikkelder te maken, bestaat er ook nog de benaming ’Britse Eilanden’. Wat is het verschil met de bovenstaande termen? Het is eigenlijk makkelijk te onthouden: de Britse Eilanden omvatten alles. Het is geen politieke, maar een puur geografische term, die alle landmassa’s in dit deel van de wereld beslaat: het hoofdeiland Groot-Brittannië en de eilanden die daarbij horen, het eiland Ierland, (zowel Noord-Ierland als de Republiek Ierland), en het eiland Man. Dat laatste hoort trouwens niet bij het Verenigd Koninkrijk. Daar gaan we nog wat dieper op in.

Het eiland Man

Het eiland Man ligt in de Ierse Zee en staat los van het Verenigd Koninkrijk – letterlijk. Het is een Brits Kroonbezit, wat wil zeggen dat het een gebied is met zijn eigen wetgevende vergaderingen en is niet vertegenwoordigd in het parlement in Londen. De regering van het Verenigd Koninkrijk behartigt echter wel de buitenlandse betrekkingen van het eiland, en de koningin is het staatshoofd – haar titel, is ’Lord of Mann’, wat velen die niet van het eiland komen vreemd in de oren zal klinken.